Trải nghiệm học của một bài
Chuẩn đang chạy thật trên tokyo.conan.school từ 28.08.2026. Trang này thay thế mô hình 5E cũ.
Trang này mô tả cái đang chạy
Mọi con số và luật ở đây đọc thẳng từ mã trong api.conan.school/src/domains/course-intelligence/ và com.conan.school/app/routes/learn.*. Nếu bạn thấy trang nào trong mục này còn nói tới engage / explore / explain / elaborate / evaluate, trang đó đã lạc hậu.
Vì sao bỏ 5E
5E không sai về sư phạm. Vấn đề nằm ở chỗ khác: nội dung của nó ghép tại chỗ bằng mã từ context_json của unit, nên không ai sửa nổi một câu. Đầu ra thực tế là những câu như "Phương án này gần với X; hãy so sánh lại ba concept trong cùng Learning Unit.", đúng khuôn, rỗng nghĩa, và người soạn chương trình không có cách nào chữa.
Mô hình mới đổi đúng chỗ đó: mọi nội dung đều là văn người soạn đọc được và sửa được trong D1.
Mạch một bài học
Một bài là một buổi 15–20 phút, đi thẳng một mạch. Trên giao diện, cả bài nằm gọn trong một màn hình dưới dạng danh sách bước đóng sẵn, bấm mới mở, và mỗi lúc chỉ mở một bước.
Đích đến (Lesson Outcomes) ← đọc trước khi học, đối chiếu sau khi học
─────────────────────────────────
Câu hỏi định hướng
1 Câu chuyện (SCQA) ← cụm make meaning: kéo người học vào bài
2 Trước khi bắt đầu (câu hỏi IB) TRƯỚC khi được dạy
─────────────────────────────────
3 Bài viết · Khái niệm này là gì 100–200 từ
4 Bài viết · Chỗ người ta hay nhầm 100–200 từ
5 Bài viết · Dùng vào việc gì 100–200 từ
6 Ba trường hợp rõ 3 ví dụ + 1 chỗ dừng
7 Ba trường hợp dễ nhầm 3 ví dụ + 1 chỗ dừng
8 Ba trường hợp không áp dụng 3 ví dụ + 1 chỗ dừng
9 Khép lại bài học (reflection 2F)
10 Tra cứu
─────────────────────────────────
▶ Quiz chốt bàiChín ví dụ, ba vai
Đây là phần mang nhiều sư phạm nhất, và ba nhóm không thay thế được cho nhau:
| Nhóm | Dạy điều gì | Chặn lỗi nào |
|---|---|---|
clear | Khái niệm trông như thế nào | , |
confusable | Nó khác cái gần giống nó ở chỗ nào | Lẫn với khái niệm anh em cùng unit |
nonexample | Chỗ nào thì khái niệm này không áp dụng | Áp dụng quá tay: học xong Claim rồi đoạn nào cũng thấy Claim |
Nhóm thứ ba là nhóm hay bị bỏ quên. Không có nó, người học chỉ biết "A khác B" mà không biết "có lúc chẳng phải A cũng chẳng phải B".
Ba chỗ dừng, không phải chín
Câu hỏi đặt sau trọn một nhóm, hỏi về cái khuôn chung của ba ví dụ vừa đọc, không hỏi lại một ví dụ lẻ.
Cắt thành chín chỗ dừng thì người học không bao giờ được đọc ba ví dụ cạnh nhau, mà so sánh cạnh nhau mới chính là thứ làm cho ví dụ có tác dụng.
Trả lời sai thì không bị phán sai
Chọn sai, hệ thống không nói "bạn sai" và không khoá chờ. Nó trả về một câu chỉ đường quay lại đúng chỗ cần đọc lại, "Đọc lại ví dụ thứ hai, chú ý câu cuối", rồi cho trả lời tiếp ngay.
Ma sát nằm ở chỗ phải đọc lại, không nằm ở chỗ ngồi hết giờ phạt. Phương án khoá 3 phút từng được cân nhắc và bị loại: nó buộc phải phán đúng sai ngay, ăn 15% thời lượng buổi học, và tải lại trang là qua.
Đáp án của chỗ dừng không gửi xuống trình duyệt, chấm ở máy chủ, không thì mở devtools là thấy hết. Phần giải thích của từng ví dụ cũng chỉ mở ra sau khi trả lời đúng; hiện sớm thì nó là đáp án dán sẵn ngay bên trên câu hỏi.
Reflection cuối bài: AI trả lời, không gác cổng
Chỉ dùng hai F nặng nhất của rubric rubric-reflection-4f-v1:
| Tiêu chí | Trọng số | Câu hỏi |
|---|---|---|
| Findings | 0.35 | Bạn nhận ra điều gì? Điều gì đáng giữ lại? |
| Future | 0.25 | Bạn sẽ làm khác đi điều gì, và khi nào? |
Facts và Feelings bị bỏ: sau một bài học hai mươi phút chúng sẽ thành thủ tục ("Facts: tôi đã đọc ba bài viết").
Luật quan trọng nhất của phần này: máy chấm không quyết định người học có được đi tiếp hay không.
- Ba thứ rẻ tiền, dưới 20 từ, gõ bậy, chép lại đề bài, chặn bằng mã, tức thì, không bao giờ oan.
- AI đọc rồi đáp lại hai bốn câu có nội dung, gọi tên chỗ đáng giá nhất trong điều họ viết.
- Điểm vẫn được chấm ngầm theo rubric và chảy vào learner model cùng màn hình mentor, nhưng người học không thấy và nó không chặn ai.
- Máy chấm hỏng thì reflection vẫn được ghi nhận, nó không gác cổng nên không được phép làm hỏng buổi học của ai.
Lý do: một người viết thật lòng mà bị máy bảo "chưa đạt, viết lại" thì lần sau họ viết cái máy thích chứ không viết cái họ nghĩ. Lúc đó ô reflection vẫn đầy chữ mà không còn giá trị gì.
Tiến độ tính từ việc thật sự làm
5E ghi current_phase; bỏ 5E thì không ai ghi cột đó nữa và mọi thanh tiến độ sẽ vĩnh viễn bằng 0. Công thức hiện tại, giống hệt nhau ở learn-overview và trang course:
9 mốc = 3 bài viết đã đọc + 3 nhóm ví dụ đã qua chỗ dừng + 1 reflection + quiz chốt (tính gấp đôi)Quiz chốt tính gấp đôi vì nó mới là thứ mở Unit sau.
Vòng tò mò cuối chặng Định hướng
Cuối chặng 1, người học được hỏi một câu mà cả bài học còn lại không hỏi:
Hãy liệt kê các từ trên màn hình này mà bạn tò mò muốn tìm hiểu thêm. Tối thiểu 1 từ, tối đa 3 từ.
Đây là chỗ hiếm hoi trong cả bài mà người học đặt câu hỏi thay vì trả lời câu hỏi. Ba điều cố ý trong thiết kế:
Hỏi trước khi dạy. Từ họ tò mò nói về chỗ họ đang đứng chính xác hơn mọi suy đoán từ hành vi bấm chuột, người hỏi "cohort là gì" đang ở một chỗ khác hẳn người hỏi "làm sao đo retention theo cohort". Và chính họ nói ra, nên độ tin cao hơn mọi thứ hệ thống tự đoán.
AI phải được MỜI. Lưu xong, hệ thống hỏi "bạn có muốn AI chia sẻ thêm không?" và chờ. Đẩy lời giải thích ra khi chưa ai hỏi là cắt ngang đúng lúc người ta đang tò mò, mà tò mò mới là thứ kéo họ đọc tiếp. Có nút "Không, để tôi tự tìm hiểu", và chọn nó không mất gì cả.
Nếu được mời, LessonCuriosityWorkflow gọi AI Gateway và viết cho mỗi từ ba phần: giải thích bằng lời thường, một ví dụ trong công việc thật, và một chỗ người ta hay hiểu sai. Luật quan trọng nhất trong prompt: bám đúng từ họ hỏi, cấm lái về nội dung bài khi họ không hỏi về nó, lái một lần thì lần sau họ không buồn viết nữa.
Người học chấm lại AI, và một tiêu chí là "có tin không"
Sau khi đọc, họ chấm câu trả lời qua ba tiêu chí: hiểu hơn không · nối được với việc thật không · có tin không.
Tiêu chí thứ ba cố ý có mặt. Người học được quyền chọn "muốn kiểm lại", và đó là thói quen đáng dạy hơn hẳn việc dạy họ tin máy. Một trường dạy người ta dùng AI mà không dạy họ nghi ngờ AI thì mới dạy được nửa việc.
Cả hai sự kiện, từ khoá tò mò, và điểm họ chấm AI, đều vào Evidence Registry (member_evidence, dimension capability) rồi kích hoạt dựng lại chân dung người học.
Nút khép lại mỗi chặng
Cuối mỗi tab có một nút "Tôi đã xong chặng này". Nó không chấm điểm và không chặn đường đi tiếp.
Nó tồn tại vì hai lý do. Với người học: một chặng đọc xong mà không có chỗ nào để nói "xong rồi" thì cảm giác còn lại là trôi qua, không phải làm được. Với hệ thống: tiến độ có một mốc thật do người học tự khai, thay vì đoán từ số lần cuộn trang, mà đoán từ hành vi cuộn thì người đọc kỹ và người lướt nhanh trông giống hệt nhau.
Bốn chặng khoá lần lượt (29.08.2026)
Bốn chặng của một bài là một quá trình học, không phải bốn ngăn tuỳ chọn. Nhảy thẳng sang phần tổng hợp khi chưa định hướng thì phần tổng hợp không có gì để tổng hợp, và người học đọc xong vẫn không biết mình vừa học gì.
Nên chặng sau chỉ mở khi chặng trước đã được người học tự tay đóng lại bằng nút "Tôi đã hoàn thành". Tab bị khoá vẫn hiện (kèm ổ khoá) chứ không bị giấu, giấu đi thì người học không biết còn gì phía trước. Bấm vào tab khoá sẽ ra một câu nói rõ phải làm gì, không phải một nút chết không phản hồi.
Riêng chặng Định hướng còn một điều kiện nữa: phải xong vòng tò mò, nhập từ mình tò mò và để phần trao đổi với AI ngã ngũ. "Ngã ngũ" gồm cả ba trường hợp: đã chấm lại AI, chủ động bỏ qua, hoặc AI hỏng. Bỏ qua vẫn tính là xong vì người học có quyền không muốn nghe AI, và chặn họ vì một lựa chọn hợp lệ là phạt nhầm; AI hỏng cũng tính vì đó là lỗi của hệ.
Ô nhập từ tò mò rút từ ba xuống một. Ba ô trống là ba lời yêu cầu, mà ô thứ hai và thứ ba gần như luôn để trống, chúng chỉ làm người học thấy mình đang làm thiếu. Một từ đủ để mở một cuộc trao đổi.